Ders Notları ...

1. Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerinde hal ve hareketlerine “trafik” denir.

2. Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan kısmına “taşıt yolu “ denir.

3. Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin bu yolu geçerken veya bu yola girerken ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayoluna “anayol” denir.

4. Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoluna “iki yönlü karayolu” denir

5. Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayrıcı ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoluna “bölünmüş karayolu” denir

6. Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az önemde olan yola “tali yol” denir

7. İki veya daha fazla yolun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alana “kavşak” denir

8. Yaya yolu ayrılmış karayolunda, taşıt yolu kenarıyla şev başı veya hendek içi üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı zorunlu hallerde de araçların yararlanacağı kısma “banket” denir

9. . Taşıt yolunda yayaların karşıya güvenli geçebilmelerini sağlamak üzere trafik işaretleriyle belirlenmiş alana “yaya geçidi” denir

10. Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolunda ayrılmış ve trafik işaretleriyle belirlenmiş alana “okul geçidi” denir

11. . Araçların durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılması için kullanılan açık veya kapalı alana “park yeri” denir

12. . Karayolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlere “demir yolu”( hemzemin geçit) denir.

13. Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkına “geçiş hakkı” denir.

14. Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunun alttan geçmesini sağlayan yapıya “alt geçit” denir.

15. Aksine bir işaret ve karar bulunmadıkça, sürücüler araçlarını yolun en sağından sürmek zorundadırlar.

16. Çok şeritli yollarda sürücüler yol ve trafik durumuna göre, hızının gerektirdiği şeritten sürmek zorundadırlar.

17. Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan kavşak alanı dışında kalan ve tek yönlü trafiğe ayrılmış olan karayoluna “bağlantı yolu” denir.

18. Trafiği aksatmadan ve tehlikeye düşürmeden şerit değiştirmek için girilecek şeridin boş olduğu görüldükten sonra işaret verilerek şerit değiştirilir.

19. Sürücüler kullandıkları araçların hızlarını aracın cinsine, yol, hava, görüş, yük ve trafik durumuna göre ayarlamak zorundadırlar.

20. Çok şeritli yollarda, gidişe ayrılan şeritlerden en soldaki şerit devamlı olarak işgal edilmez.

21. Önümüzdeki bir aracı geçmek istediğimizde uymak zorunda olduğumuz kurallardan biriside arkadan hiçbir aracın gelmemesine yolun tamamının boş olmasına dikkat etmektir.

22. Önümüzdeki bir aracı sollayıp geçmek istediğimizde uymak zorunda olduğumuz kurallardan biride, geçiş için kullanılacak olan şeridin boş ve görüşün açık olmasına dikkat etmektir.

23. Önümüzdeki bir aracı sollayıp geçmek istediğimizde, geçilecek aracın sürücüsünü ikaz ederek geçme arzumuzu bildirmek (gündüz korna, gece selektör ile) zorunluluğu vardır.

24. Çok şeritli yollarda gidişe ayrılan şeritlerden en soldaki, sadece dönme ve geçme hallerinde kullanılır.

25. Dört veya daha çok şeritli ve iki yönlü yollarda motosiklet, otomobil,minibüs, kamyonet ve otobüs dışındaki araçları sürenler,geçme ve dönme dışında en sağ şeritten gitmek zorundadırlar.

26. Sürücüler geçmek, dönmek, durmak, duraklamak ve park etmek için şerit değiştirme hakkına sahiptirler.

27. Önümüzdeki bir aracı sollayıp geçmek istediğimizde, uymak zorunda olduğumuz kurallardan biri de geçilecek aracın başka bir aracı geçmeye başlamamış olmasına dikkat etmektir.

28. Sola dönüş yapmak isteyen araçlar ile yolun ortasından giden tramvaylar ve yolun solunda duran geçiş üstünlüğüne sahip araçların sağından geçilir.

29. Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yerleri dışında, römorksuz otomobillerin azami hızı 90 km dir.

30. Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yerleri dışında römorksuz minibüs, otobüs, kamyonet ve kamyonlar için azami hız 80 km dir.

31. Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yerleri dışında römorksuz arazi taşıtları ve motosiklet için azami hız 70 km dir.

32. Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yerleri dışında tehlikeli madde taşıyan taşıtlarla, motorlu bisikletler ve özel izinle karayoluna çıkan araçlar için azami hız 50 km dir.

33. Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yerleri dışında lastik tekerlekli traktörler iş makineleri için azami hız 20 km dir.

34. Km hızın yarısı olarak, mesafe “takip mesafesini” hatırlatır.

35. Kullandığımız aracın 2 sn’ de kat edeceği yol uzunluğu takip mesafesinin kontrolü için kullanılır.

36. 88-89 sayılarının sayımı takip mesafesinin hesaplanmasında ( önümüzdeki giden aracın hızının tespitinde kullanılır.)

37. Kol ve grup halinde seyreden araçlar arasında diğer sürücülerin güvenle girebilecekleri kadar bir mesafe bulundurmak zorundadırlar. Bu mesafe takip mesafesinden az olamaz.

38. Saatte 90 km. hızla seyreden bir sürücü önündeki aracı 45 m. Mesafeden takip etmek zorundadırlar.

39. Römorklu ve yarı römorklu araçlarda (römork takılmış LTT ‘ler hariç) en çok hız sınırı, aynı cins römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km. daha düşüktür.

40. Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup, boş olarak trafiğe çıkan araçlar kendi sınıflarına giren araçlara ait hızla sürebilirler.

41. Servis (ayak) freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km ‘den daha fazla hızla süremezler.

42. Tehlikeli madde taşıyan araçların sürücüleri yerleşim birimleri dışındaki karayollarında diğer araçları en az 50 m. mesafeden takip etmek zorundadırlar.

43. Otoyollara girerken hızımızı arttırarak kullanmak zorunda olduğumuz şeride “hızlanma şeridi” denir.

44. Otoyollardan çıkarken hızımızı azaltarak kullandığımız şeride otoyol “yavaşlama şeridi” denir

45. Otoyollarda seyrederken altına inilmemesi gereken hıza “otoyol mecburi asgari hız” denir.

46. İki yönlü, dört veya daha çok şeritli yollarda aksine bir işaret bulunmadıkça motosiklet, otomobil, minibüs,kamyonet ve otobüs dışındaki araçları sürenler geçme ve dönme dışında en sağ şeritten sürmek zorundadırlar.

47. Kavşaklara yaklaşırken yerleşim yerleri dışında 150m. yerleşim yerleri içinde 30m. mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirilmez.

48. İki yönlü trafiğin cereyan ettiği yollarda, karşı yönden gelen araçların hareketi zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için sağa yanaşıp yer açmak, gerekirse durmak gerekir.

49. Tehlikeli eğimli yollarda karşılaşma hallerinde çıkan araç için geçiş güç veya mümkün değil ise güvenli geçişi sağlamak için inen araç sürücüleri varsa sığınma cebine girmeleri, sığınma cebi yoksa sağa yanaşıp durmak suretiyle yol vermek zorundadırlar.

50. Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir işaret yoksa motorsuz araçları sürenler motorlu araçlara geçiş kolaylığı sağlamak zorundadırlar.

51. Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir işaret yoksa otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, LTT ve iş makinelerini sürenler yazılış sırasına göre kendilerinden öncekilere geçiş hakkını vermek suretiyle geçiş kolaylığı sağlamak zorundadırlar.

52. Sürücülerin eğimli bir yolda motorun çalışmasını durdurup vitesi boşa alarak araç sürmeleri yasaktır.

53. Sürücüler iniş eğimli bir yolu çıkışta kullanılacak viteste inmelidir.

54. Bir otomobil ile kamyonun emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan yol kesiminde karşılaşmaları halinde aksine bir işaret yoksa kamyon sürücüsü otomobile geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.

55. İki yönlü trafiğin cereyan ettiği yollarda karşı yoldan gelen araçların hareketini zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için sağa yanaşıp yer açmak, gerekirse durmak gerekir.

56. Tehlikeli eğimli yollarda karşılaşma hallerinde çıkan araç için geniş güç veya mümkün değil ise güvenli geçişi sağlamak için araç sürücüleri varsa sığınma cebine, sığınma cebi yoksa sağa yanaşıp durmak suretiyle yol vermek zorundadırlar.

57. Bir kamyonet ile lastik tekerlekli traktörün (LTT) emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan yolda karşılaşmaları halinde aksine bir işaret yoksa LTT sürücüsü kamyonete geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.

58. Motorsuz bir taşıt ile motorlu bir aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan yolda karşılaşmaları halinde aksine bir işaret yoksa motorsuz taşıt sürücüsü motorlu araca geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.

59. Bir otobüs ile kamyonun emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan bir yolda karşılaşmaları halinde aksine bir işaret yoksa kamyon sürücüsü otobüse geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.

60. Bir otomobil ve bir otobüsün emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan yolda karşılaşmaları halinde aksine bir işaret yoksa, otobüs sürücüsü otomobile geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.

61. Görev sırasında belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamalarına “geçiş üstünlüğü” denir.

62. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar; a) Cankurtaran b)İtfaiye c)Suçlu ve sanığı kovalayan zabıta araçları d) Trafik kazasına, olay yerine ulaşmak isteyen trafik polis araçları e) Sivil savunma araçları f) koruyan ve korunan araçları (Üst düzey yöneticilerin bir yerden geliş gidişleri)

63. Geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın duyulur veya görülür işaretini alan sürücüler, taşıt yolunda yer açmak gerekirse durup bu araçların geçmesini beklemek zorundadırlar.

64. Geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın duyulur veya görülür işaretini alan sürücüler, taşıt yolunda yer açmak gerekirse durup bu araçların geçmesini beklemek zorundadırlar.

65. Geçiş üstünlüğüne sahip araçların geçiş üstünlüğü hakkını kullanma şartı bu araçların görevli olması, sesli ve ışıklı işaretlerin bir arada verilmesidir.

66. Bir kavşaktayken geçiş üstünlüğüne sahip araçların görülür ve duyulur işaretini alan sürücüler, derhal kavşağı boşaltmak ve emniyetli bir mesafeye ulaştıktan sonra gerekirse durmak suretiyle bu araçların geçmesini beklemek zorundadırlar.

67. Bir kavşaktan geçiş üstünlüğüne sahip araçların görülür ve duyulur işaretini alan sürücüler, derhal kavşağı boşaltmak ve emniyetli bir mesafeye ulaştıktan sonra gerekirse durmak suretiyle bu araçların geçmesini beklemek zorundadırlar.

68. Geçiş üstünlüğüne sahip araçların bir birleriyle karşılaşmaları halinde geçiş üstünlüğü hakkını ve kavşaklardaki geçiş hakkını ( C,İ,Z,T,S,KK, Cankurtaran, İtfaiye, Zabıta, Trafik polis araçları, Sivil savunma araçları, Koruyan korunan) araçların yazılış sırasına göre kullanırlar.

69. Her türlü trafik mecburiyeti karşısında araçların durdurulmasına(Kırmızı ışığın yanması, trafik polisinin dur ihbarı gibi) “Durma” denir.

70. Yolcu indirip bindirmek, yük yükleyip boşaltmak amacıyla araçların kısa bir süre için durmasına (5dk.geçmeyen beklemelerine) “Duraklama” denir.

71. Duraklamak istediğimizde almak zorunda kaldığımız tedbirlerden biride uygun bir yer seçmek, bulunan şeritte en az yer işgal etmek varsa banketten faydalanmaktır.

72. Sol şerit üzerinde yaya ve okul geçitlerinde duraklamak yasaktır.

73. Duraklamak beklemek amacıyla yapılırsa bunun süresi 5 dakikadır.

74. Duraklama amacı uzun süre beklemeyi gerektirirse aracın motorunu durdurmak, uygun vitese takmak, el freni ile tespit etmek, gerekli hallerde park ışıklarını yakmak, yol eğimli ise arka tekerleklerle uygun takoz koymak gereklidir.

75. Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde, dönemeçlerde, otobüs, taksi ve tramvay duraklarında duraklamak yasaktır.

76. Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında taşıt yolu üzerinde duraklamak yasaktır.

77. Kamyon, otobüs ve çekici gibi ağır araçların eğimli bir yolda park edilmesi halinde alınması zorunlu olan tedbirlerden biride aracın her iki arka tekerleğinin inişte önüne, çıkışta arkasına takoz koymaktır.

78. Sola dönüşler geniş kavisle, sağa dönüşler dar kavisle yapılır.

79. Bir kavşağa girip sola dönüşe geçildiği sırada geçiş hakkını karşı yönden gelen ve emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış olan araçlara verilir.

80. Sola dönüşlerde sağdan ve karşıdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorunludur.

81. Sağa ve sola dönüşlerde kurallara uygun olarak geçen yayalara ve varsa bisiklet yolundaki bisikletlilere ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

82. Dönel kavşakta geriye dönmek için orta etrafında dolaşırken gireceği yola yaklaşıncaya kadar şeridini muhafaza etmek zorundadırlar.

83. Sola dönmek üzere bir kavşağa yaklaşırken , işaret verilir, yolun gidişe ayrılan kısmının soluna yanaşılır, hız azaltılır, geniş kavisle dönüşe geçilir.

84. Yerleşim yerleri dışındaki kara yolarında geceleri veya yeterince aydınlatılmamış tünellerde uzağı gösteren ışıkların yakılması zorunludur.

85. Yakını gösteren ışıklar 25m. uzağı gösteren ışıklar 100m. ileriyi aydınlatmalıdır.

86. Yerleşim yerleri içinde karşı yönden gelen sürücülerin ve yolu kullanan diğer kimselerin gözlerini kamaştırmamak için yakını gösteren ışıkların yakılması zorunludur.

87. Araçlardaki dönüş ışıklarının bizi geçmek isteyen sürücülere geç işareti olarak kullanılması yasaktır.

88. Geceleri önümüzdeki aracı takip ederken yakını gösteren ışıkların yakılması zorunludur

89. Yeterince aydınlatılmamış tünellerde yakını gösteren ışıkların yakılması zorunludur.

90. Herhangi bir arıza veya trafik kazası sebebiyle kara yolunda sürülemeyen araçların, yoldaki trafik için tehlike teşkil etmemesi şarttır.

91. Araç dönemeç veya tepe üstü gibi görüşün yeterli olmadığı bir yerde bozulup kalırsa önüne ve arkasına konulması gerekli kırmızı yansıtıcı ve kırmızı ışık veren cihazı diğer sürücülerin 150m. uzaktan görebilecekleri yerlere konulmalıdır.

92. Araç dönemeç veya tepe üstü gibi görüşün yeterli olmadığı yerde bozulup kalırsa önüne konulması gerekli kırmızı yansıtıcı ve kırmızı ışık veren cihazı diğer sürücülerin 150m. uzaktan görebilecekleri yerlere konulmalıdır.

93. Yerleşim yerlerinde kavşaklara 30m. yerleşim yerleri dışında kavşaklara 150m. kala şerit değiştirilmez.

94. Kara yollarında trafiğe çıkarılacak araçların yüklü veya yüksüz olarak azami genişlikleri 2,5m. yüksekliği4m.dır.

95. Kara yollarında çıkarılacak araçların yüklü veya yüksüz olarak azami uzunluklarından üç veya daha fazla dingilli araçlarda 12m.dır.

96. 5 veya daha çok dingilli yarı römorklu araçlarda azami yüklü ağırlık 40 tondur.

97. Araçlarda aynı dingile bağlı tekerlerden karayolu yapısına aktarılan ağırlığa “Dingil ağırlığı” denir.

98. Zorunlu bir durum olmadıkça, diğer araçların ilerleyişine engel olacak şekilde yavaş sürmek yasaktır.

99. Araçlardaki kornanın çalışması zorunlu olan yerler; a)G örüşün yetersiz olduğu kavşak, tepe üstü, dönemeçlere yaklaşırken gelişi haber vermek için b)Öndeki aracı geçmek istediğinizi haber vermek için c)Yolu kullanan sürücü ve yayaların uyarılması için.

100. Görevli kişi ve ışıklı trafik işareti cihazları bulunmayan ancak başka trafik işareti ile işaretlenmiş olan yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken hız azaltılır.Geçitten geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara geçiş hakkı verilir, varsa okul geçidi görevlisinin vereceği talimata uyulur.

101. Okul taşıtının arkasındaki dur ışığı yandığında öğrenci indirip bindirmekte olduğu anlaşılır, geçmeden durup beklenir.

102. Okul taşıtlarında öğrencilerin kolayca yetişebileceği camlar sabit olmalı.

103. Okul taşıtlarında taşıt içi düzenini sağlamak ve öğrencilerin iniş ve binişlerinde yardımcı olmak amacıyla rehber öğretmen bulundurmak gerekir.

104. Motorlu araçların aracın cinsine göre sürme yetkisi veren sürücü belgesi sahibi olmayan kişilerce karayolunda sürülmesi veya sürülmesine izin verilmesi yasaktır.

105. F sınıfı sürücü belgesi ile sadece LTT sürülebilir.

106. E sınıfı sürücü belgesi ile otomobil, ,minibüs, otobüs, kamyon, kamyonet, çekiciler sürülebilir.

107. D sınıfı sürücü belgesi ile çekici, otomobil, minibüs, kamyonet ve kamyon sürülebilir.

108. Tescile tabi bir aracı satın alan veya gümrükten çeken kişilerin ilk tescil için yetkili tescili kuruluşuna üç ay içinde müracaat etmeleri zorunludur.

109. Tescile tabi bir aracı başkasından ikinci veya daha sonra satın veya devir alan bir ay içinde ilgili tescil için müracaat etmek zorundadır.

110. Aracın rengini değiştiren bu durumu 30 gün içinde tescil yapan kuruluşa bildirmek zorundadır.

111. Araç üzerinde değişiklik (tadilat) yaptıranların bu değişikliği 30 gün içinde tescili yapan kuruluşa bildirmek zorunludur.

112. Otomobil ve tescilde otomobil gibi işlem gören arazi taşıtlarında ve minibüslerde ön koltukta on yaşından küçük çocukların taşınması yasaktır.

113. Işıklı, sesli veya bari yerli demir yolu geçitlerine yaklaşırken geçide gelindiğinde durulur. Işıklı ve sesli işarete uyulur.

114. Hususi otomobillerin ilk üç yıl ve devamında iki yılda bir muayene yaptırılması gerekir.

115. Otobüs, kamyon, minibüs, kamyonet ve çekicilerin bir yılda bir muayeneye götürülmesi gerekir.

116. Muayene süresi dolmamış olsa bile bir aracın üzerinde teknik değişiklik yapılması veya kazaya karışması halinde özel muayeneye tabi tutulur.

117. Yetkililerin istemesi halinde sürücüler tescil belgesini, trafik belgesini ve sigorta poliçesini göstermek zorunludur.

118. Araca ve sürücüye ait belgeler tamam ve uygun durumda olmasına rağmen uyuşturucu veya keyif verici maddeler güvenli sürme yeteneğini kaybedecek miktarda alkollü içki alınması halinde kara yolunda araç süremez.